Ćwiczenia Integracji Sensorycznej w terapii logopedycznej

           Prawidłowy rozwój mowy zawsze poprzedzony jest kształtowaniem się umiejętności ogólnorozwojowych, dlatego też w czasie trwania zajęć logopedycznych wykorzystuję elementy metody Integracji Sensorycznej, by wspomóc i urozmaicić często długotrwały proces terapeutyczny.

We wczesnym etapach naszego życia mogą pojawić się deficyty czy nieprawidłowości w układzie nerwowym związane z procesem organizacji wrażeń zmysłowych, takich jak wzrok, słuch, węch, smak, dotyk. Dzięki specjalnej terapii sensorycznej, która polega na odbieraniu bodźców zmysłowych, można ćwiczyć i wspomagać prawidłowy rozwój dzieci.

Każdy rodzic czeka na moment, w którym pociecha wypowie swoje pierwsze słowo. Opóźnienie rozwoju mowy jest między innymi jednym z objawów zaburzeń integracji sensorycznej.

Integracja sensoryczna rozpoczyna się już w okresie płodowym i trwa do około 7 roku życia. Nierozwinięcie określonych umiejętności w kolejnych stadiach rozwoju powoduje powstawanie trudności w funkcjonowaniu i zachowaniu dziecka.

Przykłady ćwiczeń SI wykorzystywanych w terapii logopedycznej, a które można wykorzystać także w domu:

*chodzenie wzdłuż narysowanej linii bądź wzoru

*„deptanie” po różnych fakturach i powierzchniach,

*pokonywanie torów przeszkód z różnych przedmiotów,

*dotykanie przedmiotów o różnych strukturach (ciepłe/zimne, mokre/suche, gładkie/szorstkie itp.),

*wyszukiwanie i/lub rozpoznawanie przedmiotów w pojemnikach z różnymi fakturami bądź różnym wypełnieniem (ryż, groch, piasek, woda, papier, żwirek itp.),

*osłuchiwanie przedmiotów wydających różne dźwięki,

*kreślenie wzorów na różnych powierzchniach i fakturach,

*rysowanie palcami z wykorzystaniem różnych substancji ( mąki, ryżu, kaszy manny)

*zapachowe rozpoznawanie i nazywanie przedmiotów,(wykorzystujemy łagodne, niedrażniące zapachy).

 

A jak można wykorzystać kuchnię do stymulacji sensorycznej?

Buszowanie po kuchni to niezwykły czas dla dziecka. Trudno się z tym nie zgodzić. Kuchnia to prawdziwa skarbnica doznań sensorycznych – zapachy, smaki, dźwięki oraz rozmaite „przyrządy”zachęcają do przygody, która jest zarazem terapią dla dzieci z problemami sensorycznymi.

 

Oto kilka pomysłów jak wykorzystać kuchnię do celów terapeutycznych:

*kasza, ryż, cukier, mąka pszenna i ziemniaczana, groch, fasola, herbata liściasta i granulowana, bułka tarta – przesypywanie z pojemnika produktów, dotykanie ich, rozgniatanie, próbowanie, przesypywanie przez sitko – stymulujemy zmysł dotyku, wzroku, smaku, ćwiczenie koordynacji wzrokowo-słuchowej;

*ciasto z mąki i wody – dotykanie, ugniatanie, wałkowanie, formowanie różnych kształtów, wałkowanie, robienie placków – stymulacja zmysłu wzroku, dotyku;

*aromaty do ciast, olejki zapachowe – próbowanie i wąchanie – zmysł węchu, smaku;

*lód – dotykanie lodu, pocieranie kawałkiem lodu wybranych części ciała oraz okolicy ust – zmysł dotyku;

*garnki, patelnie słoiki, puszki, butelki, muzykowanie, wydobywanie dźwięków różnej wysokości i sile, wkładanie naczyń jedno w drugie –zmysł słuchu, ćwiczenie koordynacji wzrokowo-ruchowej;

*kisiel, galaretka, budyń – dotykanie, wąchanie, próbowanie substancji w różnych kolorach i o różnej temperaturze – zmysł dotyku, wzroku, smaku, węchu;

*tarka – ścieranie bułki tartej, słuchanie towarzyszącego tej czynności dźwięku, wykorzystanie tarki w połączeniu z np. widelcem i słuchanie powstających odgłosów – zmysł słuchu;

*produkty spożywcze – próbowanie, dotykanie, wąchanie np.: ser żółty, biały, musztarda, ocet, chrzan, gorzka herbata – zmysł smaku, węchu, dotyku;

*torebki foliowe, papierowe w różnych kolorach – dotykanie, gniecenie, strzelanie, gniecenie przy uchu – zmysł wzroku, słuchu, dotyku;

*jako – ugotowane ciepłe i zimne, odczuwanie ciężaru temperatury, można wykorzystać barwniki do jaj (lub farby plakatowe), które zabarwią jajka na wybrane kolory – zmysł wzroku, dotyku;

*warzywa i owoce – dotykanie, wąchanie, próbowanie (wybranych) warzyw i owoców, zwrócenie uwagi na różnorodną kolorystykę warzyw i owoców – zmysł dotyku, smaku, węchu;

*pestki z owoców – wydłubywanie pestek z owoców np.: mandarynki, grejpfruta, odczuwanie miąższu, lepkości rąk – zmysł dotyku, wzroku, ćwiczenie chwytu;

*surówki – przygotowanie warzyw, owoców, obieranie, ścieranie, krojenie, próbowanie, wąchanie – zmysł węchu, smaku, dotyku;

*zmywanie naczyń – odczuwanie temperatury, natężenie wody, dotykanie piany, wycieranie naczyń, czucie oporu naczyń, do których wkładamy rękę, chcąc je wytrzeć, wyławianie naczyń – zmysł dotyku;

*wysypywanie materiałów nieustrukturalizowanych (ryż, groch, kukurydza itp.) na różne powierzchnie: na deskę, do garnka, na talerz szklany/plastikowy – zmysł słuchu, dotyku;

*rozpoznawanie kuchennych przedmiotów dotykiem bez kontroli wzrokowej – zmysł dotyku;

*przeliczanie, sortowanie produktów (owoce warzywa), sztućców – czynności poznawcze;

*malowanie listy zakupów – czynności grafomotoryczne

Uczymy się i rozwijamy się przez zmysły. Wszystkie informacje zmysłowe docierające z ciała i z otoczenia są niezwykle ważne dla budowania wiedzy o sobie (swoim ciele, położeniu poszczególnych części ciała) i wiedzy o świecie. W prawidłowym rozwoju dziecka niezwykle ważny jest ruch i bezpośrednie doświadczenia zmysłowe.

Rodzice, jeśli nie widzieliście jeszcze Państwo tych filmików, proszę zobaczyć kilka pomysłów na zabawy sensoryczne:

 

 

Opracowała: mgr Beata Czapla

neurologopeda